Miesięcznik "PSZCZELARSTWO", nieprzerwanie ukazujący się od 1950 r., jest czasopismem dla każdego pszczelarza - właściciela pasieki dużej i małej.

Co miesiąc:

  • radzimy, jakie prace należy wykonać w pasiece;
  • informujemy o aktualnościach w zakresie gospodarki pasiecznej, sprzętu pasiecznego, chorób pszczół i ich leczenia, pożytków pszczelich;
  • udzielamy porad pszczelarzom;
  • przekazujemy informacje ze świata z pszczelarskiej prasy zagranicznej.

W artykułach, pisanych przez doświadczonych pszczelarzy-praktyków i pracowników jednostek naukowych z całej Polski, każdy Czytelnik znajdzie wiadomości pomocne przy prowadzeniu racjonalnej gospodarki pasiecznej.

 

Składki członkowskie

Członkowie PTN proszeni są o wpłacanie rocznych składek członkowskich w wysokości 20 złotych na konto: 95 2030 0045 1110 0000 0241 1270 w Banku BGŻ.
W sprawie dodatkowych informacji na temat składek można kontaktować się ze skarbnikiem dr hab. Małgorzatą Bieńkowską (malgorzata.bienkowska@man.pulawy.pl).

 

Kontakt:

Adres redakcji:
ul. Świętokrzyska 20, 00-002 Warszawa,
tel. (22) 50 54 542, (22) 50 54 552, fax. (22) 50 54 542
e-mail: redakcja@miesiecznik-pszczelarstwo.pl lub red.pszczelarstwo@wp.pl

W październikowym numerze PSZCZELARSTWA:

  • Miesięcznik PSZCZELARSTWO 10/2019Marek Pogorzelec - Rośliny miododajne w pszczelarskiej jesieni - część 4

  • Prof. Dr hab. Bogdan Kędzia, mgr farm. Elżbieta Hołderna-Kędzia - Leczenie chorób gruczołu krokowego za pomocą produktów pszczelich
    „(...) Do leczenia chorób gruczołu krokowego stosowane są z dobrym skutkiem produkty pszczele. W niniejszym opracowaniu zostały podane produkty oraz sposoby leczenia, które można prowadzić we własnym zakresie, głównie jako uzupełnienie ogólnie stosowanych terapii konwencjonalnych. Do takich produktów pszczelich zalicza się miód pszczeli, propolis, pyłek kwiatowy, pierzga, mleczko pszczele i osyp pszczół. (...)" - fragment artykułu (red.)

  • Bartłomiej Maleta - "Pszczelarstwo darwinistyczne", czyli perspektywa ewolucyjna w pszczelarstwie (4)"
    „Kolejne badania, na które powołuje się Seeley, ale tym razem przeprowadzone przez zespół profesor Marii Spivak z Uniwersytety of Minnesota, dotyczyły pozytywnego wpływu propolisu na zdrowie pszczół. (...)" - fragment artykułu (red.)

  • Inż. Józef Marek Majak - Ul modułowo-segmentowy (M-S). Część V
    W ostatniej części cyklu artykułów poświęconych ulowi M-S zawarta jest wiedza na temat m.in. karmienia pszczół w takich ulach, zagrożeniom podczas pracy z dwiema matkami, produkcji matek na większą skalę, zaniechania rojenia się (red.)

  • Albert Radwan - Odzew na apel
    „Apel redakcji „Pszczelarstwa" zawarty w styczniowym numerze „Pszczelarstwa"/2019 o zaangażowanie pszczelarzy w poprawę ilościowej i jakościowej bazy pożytkowej dla pszczół, w pełni pokrywa się z moim poglądem na ten temat. To bardzo cenna inicjatywa. Ponieważ mam na tym polu pewne doświadczenia, a aktualnie również nowe koncepcje, które w moim środowisku już w tym sezonie staram się zmaterializować, postanowiłem więc przedstawić je redakcji, celem ewentualnego rozpowszechnienia" - fragment artykułu (red.)

  • Marek Pogorzelec - Rośliny piękne i pożyteczne (1)
    „(...) Ogrodnicy wyhodowali odmiany roślin dobrze dostosowane do naszych warunków klimatycznych, zdrowo rosnące, obficie kwitnące lub mające nietypowe, ciekawe liście lub atrakcyjny pokrój. Jednak nie wszystkie ładne rośliny dostarczają pożytku dla pszczół. Spróbuję zaproponować coś zamiast nich. Rośliny, o których wspomnę w artykule, są popularne w uprawie, dlatego posługuję się tylko ich polską nazwą. (...)" - fragment artykułu (red.)

  • Jacek Jaroń - „Pszczelarska bajka: 'u mnie nie ma warrozy'
    „(...) Najczęściej o braku warrozy zapewniają pełni naiwnej wiary rozmaici eksperymentatorzy-chałupnicy stosujący 'cudowne' mikstury lub dodający 'cóś' do podkurzacza i to wo 'cóś' wybiło im warrozę. Wiosna w następnym roku weryfikuje zdrowotny stan pszczół w ich pasiekach, kiedy zamiast pierwszego przeglądu dokonują pierwszego oczyszczenia uli po spadłych pszczołach. (...)" - fragment artykułu (red.)

  • Krzysztof Gawłowski - Pszczelarstwo na ziemiach polskich w okresie międzywojennym. Część 14
    Artykuł jest kontynuacją artykułu o szkolnictwie i edukacji pszczelarskiej w omawianym okresie (red.)

  • Adriana Mirecka - Relacja z 28. „Biesiady u Bartnika" (1)
    „Pierwsza impreza pszczelarska w Stróżach odbyła się dokładnie 28 lat temu. Wpisała się ona do historii Gospodarstwa pasiecznego „Sądecki Bartnik". (...) Od tamtego czasu „Biesiada u Bartnika" stała się tradycją i pszczelarze ochoczo przybywają do nas rok w rok.Te wyjątkowe dni, przypadające na pierwszy weekend lipca, organizowane są z myślą o nich. Z biegiem lat podążamy za ich potrzebami, których przybywa, bo pszczelarze chcą być przecież coraz lepsi.(...)" - fragment artykułu (red.)

  • Piotr Szyszko - Zagraniczna prasówka
    W tej części „Zagranicznej prasówki" jest o kanadyjskich kłopotach związanych z następstwem stosowania środków chemicznej ochrony roślin (red.)

  • Mgr Stanisław Janków - Topiarka słoneczna dla każdego (1)
    "(...) W tym artykule przekażę Czytelnikom 'Pszczelarstwa' uzupełnioną wiedzę o budowie 5-ściennej topiarki słonecznej na podstawie jej praktycznego wykorzystania i oceny przez pszczelarzy praktyków. (...)" - fragment artykułu (red.)

  • Igor Pawłyk - „Październik 2019. Apidomek"
    W artykule autor zawarł bardzo istotne uwagi, które powinno się uwzględnić przy budowie apidomku (red.)

  • Dr Dariusz Karwan - Dziesięć najczęściej popełnianych błędów przed zimowlą
    „(...) Zdarza się, że pasieki liczące po sto i więcej rodzin pszczelich tracą 2-30% rodzin. Zazwyczaj w takich sytuacjach nie należy doszukiwać się jednej przyczyny, ale niestety całego ciągu zdarzeń, które doprowadziły do osypania się rodzin. (...)" - fragment artykułu (red.)

  • Krystyna Judka - Sosna zwyczajna - nadzwyczajna (2)
    W tej części, poświęconej sośnie zwyczajnej, dowiedzieć się można, jak przygotować sosnersy, sosnowy miodek czy marmoladę sosnową (red.)
 

Rośliny miododajne pszczelarskiej jesieni – część 4

W tym numerze „Pszczelarstwa" przedstawiam kolejne rośliny kwitnące w sierpniu i we wrześniu. Wszystkie są bardzo chętnie oblatywane przez pszczoły, interesujące się nawet rosnącymi w odosobnieniu pojedynczymi roślinami tych gatunków. Dwurząd wąskolistny jest zadomowioną w naszym środowisku rośliną obcego pochodzenia. Pozostałe gatunki roślin prezentowane w artykule są rodzime. Ożota zwyczajna i czarcikęsik Kluka są roślinami chronionymi.

Ze względu na walory ozdobne odmiana ożoty zwyczajnej oferowana jest przez szkółkarzy. Rośnie ona dobrze w pełnym słońcu, na ubogim, piaszczystym podłożu. Wierzbownica nadrzeczna jest rośliną rzadko spotykaną w naturze. Rośnie zwykle na stanowiskach (...)

Więcej…
 

PRENUMERATA „PSZCZELARSTWA"
na 2020 rok

Szanowni Państwo, uprzejmie informujemy, że przedpłat na prenumeratę „Pszczelarstwa" realizowaną przez Pocztę Polską można dokonać:

  • w ustalonych terminach (listopad, luty, maj, sierpień) w każdym urzędzie pocztowym, u listonosza oraz przez Internet (http://prenumerata.poczta-polska.pl)

    W LISTOPADZIE BIEŻĄCEGO ROKU PRZYJMOWANA BĘDZIE PRZEDPŁATA NA CAŁY ROK 2020, I PÓŁROCZE i PIERWSZY KWARTAŁ/2020. Koszt 1 egzemplarza w prenumeracie pocztowej na 2020 rok wynosi 9,00 zł; na cały rok 2020 – 108 zł; I półrocze – 54 zł, I kwartał – 27 zł.

  • W dowolnym terminie możliwa jest opłata prenumeraty w redakcji (Pszczelnicze Towarzystwo Naukowe, ul. Świętokrzyska 20, 00-002 Warszawa, nr rachunku bankowego: 60 2030 0045 1110 0000 0029 9240). Egzemplarze zamówione w redakcji wysyłane są w kopertach. Do ceny 1 egzemplarza doliczany jest częściowy zwrot kosztów wysyłki (3 zł) i dlatego za cały 2020 rok należy wpłacić 144 zł, za 1/2 roku – 72 zł, za kwartał – 36 zł.
    PRZY ZAMÓWIENIACH ZBIOROWYCH (od 15 egzemplarzy danego numeru „Pszczelarstwa"/2020) udzielamy 20% rabatu od ceny 1 egzemplarza (9 zł).
    DLA PRENUMERATORÓW SPOZA POLSKI do ceny 1 egzemplarza (9 zł) doliczany jest koszt wysyłki priorytetowej do kraju docelowego.

  • DYSPONUJEMY JESZCZE EGZEMPLARZAMI OD STYCZNIOWEGO NUMERU 2019 ROKU. Osoby zainteresowane proszone są o wpłacenie po 8,80 zł za jeden egzemplarz na konto Pszczelniczego Towarzystwa Naukowego (60 2030 0045 1110 0000 0029 9240).

 

Redakcja

 

Rośliny miododajne pszczelarskiej jesieni – część 3

Niektóre byliny, zaliczane do cennych roślin miododajnych, mogą zakwitnąć już w pierwszym roku życia. Dzieje się to w nietypowym dla gatunku okresie, pod koniec kalendarzowego lata. Do tej grupy roślin należy trędownik bulwiasty, szałwia omszona i werbena krzaczasta.

Wrześniowe kwitnienie niektórych roślin miododajnych może być następstwem koszenia łąk lub pól porośniętych roślinami pastewnymi, np. koniczyną łąkową. Kwiaty z drugiego odrostu tej rośliny mają łatwiej dostępny nektar. Skoszenie murawy, na której rośnie (...)

Więcej…
 

Dobry pomysł

Zagłębiowskie Koło Pszczelarzy w Czeladzi prowadzi aktywną działalność w zakresie popularyzacji produktów pszczelich, np. miodu prosto z pasieki. Temu celowi służą plansze opracowane przez sekretarza zarządu Śląskiego Związku Pszczelarzy w Katowicach, zaprezentowane w maju bieżącego roku w kawiarni Aruko w centrum Sosnowca, przy alei Zwycięstwa prowadzącej do Ratusza.

Wystawa budzi zdziwienie i zainteresowanie licznych smakoszy serwowanej w Aruko wyśmienitej kawy. Bywalcy kawiarni już pytają o miód prosto z zagłębiowskich pasiek. Chętni są również spotykać się z pszczelarzami.

Więcej…
 

Rośliny miododajne pszczelarskiej jesieni – część 2

Jesienią kwitnie niewiele gatunków roślin rodzimego pochodzenia. Przyroda przygotowuje się do wielkiego sprawdzianu, jakim w klimacie umiarkowanym jest zima. Nasze rodzime gatunki przystosowane są do przetrwania znacznie mroźniejszych zim, od tych, które mamy obecnie.

Wrzos jest najważniejszą rośliną rodzimą dostarczającą pożytku pszczołom w tym okresie. Inną dość pospolitą rośliną jest bluszcz – pnącze, bardzo tolerancyjne wobec warunków środowiskowych (gleby, wilgotności, nasłonecznienia). Minąć musi jednak wiele lat, 

Więcej…
 

Rośliny miododajne pszczelarskiej jesieni – część 1

W okolicy większości pasiek wrzesień nie jest tak kwiecisty jak na prezentowanych zdjęciach. Łany roślin uprawianych jako poplon, przez dbających o swoje pola rolników, w niektórych miejscach Polski są rzadkością, a zarazem przedmiotem pożądania pszczelarzy. Rosnąca miejscami masowo nawłoć olbrzymia we wrześniu zwykle przekwita, natomiast pojedyncze pędy nawłoci kanadyjskiej, rozkwitają jeszcze w październiku, nawet w czasie suszy. Wrzos, jest znakomitym pożytkiem dla pszczół, oczywiście tam, gdzie rośnie masowo.

Więcej…
 

Cztery uczennice chcą poprawić życie pszczół

Od lat mówi się o dużym deficycie pszczół na całym świecie. Tymczasem te niewielkie owady odgrywają ogromną rolę w przyrodzie. Cztery uczennice postanowiły przybliżyć temat najmłodszym i przez edukację poprawić sytuację pszczół.

„Nasza przyszłość ma pomarańczowo-czarne barwy" jest nazwą projektu realizowanego przez Natalię Lamek, Maję Orlikowską, Julię Redzimską i Natalię Rietzel, prowadzonego z inicjatywy platformy „Zwolnieni z teorii", dla licealistów i studentów do realizowania własnych projektów społecznych. Celem projektu jest uzmysłowienie dzieciom i młodzieży, jak ważna jest obecność pszczół w przyrodzie i jaką rolę pełnią w naszym ekosystemie. Autorki projektu mają głowy pełne pomysłów na to, jak wśród uczniów placówek edukacyjnych wzbudzić zainteresowanie tymi niewielkimi owadami.

Więcej…
 

esadownictwo

 

Łąka kwietna na suchym piasku

Miasta powiększają się o nowe tereny, chcemy żyć wygodnie. Czasami w sposób zaplanowany lub zupełnie przypadkiem pozostawiamy przyrodzie nieco miejsca, enklawę, gdzie życie toczy się, jak dawniej, zgodnie z naturą. Na takiej „wyspie" żyją rzadkie gatunki ślimaków, jaszczurki, a także dzikie pszczoły i inne owady. W takich miejscach nikt ich nie opryskuje środkami ochrony roślin. Szkodzi im tylko to, co nam, czyli światło nocą, spaliny i hałas. Późną wiosną na prezentowanej na zdjęciach małej, piaszczystej łące kwietnej znalazłem w dużym zagęszczeniu cenne rośliny miododajne. Część z nich już przekwitła, inne gotowe były kwitnąć jeszcze wiele tygodni.(...)

Więcej…
 

Odszedł Profesor Ryszard Czarnecki – przyjaciel ludzi, miłośnik pszczół

prof. Ryszard CzarneckiDnia 21 stycznia 2019 roku polskie środowisko pszczelarskie poniosło dotkliwą i bolesną stratę. W wieku 85 lat zmarł w Krakowie prof. dr hab. n. farm. Ryszard Czarnecki – farmaceuta, farmakolog, nauczyciel akademicki, a także niestrudzony propagator apiterapii i jej wielki pasjonat. Profesor Czarnecki był niekwestionowanym autorytetem w tej dziedzinie, a także światowej klasy znawcą produktów pszczelich (miodu, pyłku kwiatowego, propolisu, mleczka pszczelego, jadu pszczół) oraz wiernym i wytrwałym popularyzatorem ich wartości profilaktycznych i leczniczych.

Więcej…
 

Ulica upamiętniająca pszczelarza

W czerwcu 2017 roku w dzielnicy Opatowice w Tarnowskich Górach decyzją Rady Miasta nadano jednej z ulic imię pszczelarza i patrioty Emanuela Biskupka.

Dnia 14 grudnia 2017 roku przedstawiciele Wydziału Promocji Tarnowskich Gór i Sekcji Historycznej Śląskiego Związku Pszczelarzy w Katowicach spotkali się w dzielnicy Opatowice w Tarnowskich Górach przy ulicy, której 7 czerwca 2017 roku Rada Miasta Tarnowskich Gór nadała imię Emanuela Biskupka – pszczelarza i patrioty. Celem spotkania było uroczyste przekazanie jej do użytku. Najliczniej przybyli pszczelarze z Nakła Śląskiego na czele z Bronisławem Kowalczykiem i Bogdanem Plazą. Obecny był (...)

Więcej…
 

Rośliny wyspecjalizowanych zapylaczy (1)

Przyglądając się roślinom rosnącym w naturalnych warunkach, spotykamy również takie, którymi zwykle nie interesują się pszczoły miodne. Nie oznacza to jednak, że rośliny te nie nektarują i nie wytwarzają wartościowego pyłku. Obecność takich roślin w przyrodzie stanowi szansę na przeżycie wyspecjalizowanych zapylaczy. Jeśli takich owadów zabraknie niektóre z tych roślin będą skazane na samozapylenie, co przy dłuższej trwającym stanie prowadzić może do ich degradacji. Mając świadomość, że wspierane przez pszczelarza pszczoły miodne stanowią w okolicy pasiek bardzo poważne zagrożenie dla innych zapylaczy, wynikającą z konkurencji pokarmowej. Dlatego powinniśmy z przychylnością spoglądać na rośliny mniej atrakcyjne dla pszczół. (...)

Więcej…
 

Już od marca 2019 r.

będzie można w Domu Pszczelarza w Kamiannej zdobyć dyplom w zawodzie pszczelarz i technik pszczelarz uczęszczając na zajęcia kwalifikacyjnych kursów zawodowych.

Organizatorem jest Zarząd Polskiego Związku Pszczelarskiego w Warszawie przy udziale Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Ustawicznego w Sulejowie. Aby zapisać się na kursy należy wejść na stronę www.zsckuwsulejowie.pl, następnie w zakładce dokumenty otworzyć „pszczelarz w Kamiannej" i „technik pszczelarz w Kamiannej", wypełnić podania i wysłać pocztą na adres szkoły lub na e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. w nieprzekraczalnym terminie do 28 lutego 2019 r. Wszelkich informacji udziela sekretariat szkoły pod telefonem: 44 6162199.

 

APEL W SPRAWIE LEPSZEGO JUTRA

Szanowni Państwo,

wszyscy wiemy, że podstawą zdrowia i dobrej kondycji każdego organizmu żywego jest spożywanie wartościowego i różnorodnego pokarmu. Zasada ta dotyczy również pszczół. Pszczelarze powinni być zainteresowani dbałością o bazę pokarmową pszczół w okolicy pasiek. Pracy tej nikt za pszczelarzy nie wykona. Nie oglądając się na innych, którzy mogliby to uczynić, podejmijmy w 2019 roku zobowiązanie wzbogacenia pożytków dla pszczół. Zasiejmy więc rośliny miododajne, posadźmy krzewy i drzewa, pamiętając, że na terenach, które nie są w naszej dyspozycji, należy uzyskać pozwolenie od władz terenu czy właścicieli działek. Do dzieła!

Więcej…
 

Rośliny miododajne wzbogacające trawniki

Zielone trawniki – duma wielu obecnych właścicieli ogrodów są pustynią dla owadów zapylających. Czy można polubić trawnik z mniszkiem i koniczyną? Na pewno można, bo rośliny te dodają zielonej powierzchni kolorytu. Żartobliwie można spytać, czy właściciel schowanego w tujach i świerkach domu wie, jaką w danej chwili mamy porę roku.

Wyjątkową ozdobą trawnika mogą być kwitnące wiosną rośliny cebulowe, np. krokusy, przebiśniegi, cebulice i szafirki, których cebulkami lubią żywić się gryzonie. W opinii wielu właścicieli zielonych trawników te piękne wiosenne rośliny traktowane są jak (...)

Więcej…
 

Rośliny wyspecjalizowanych zapylaczy (2)

Kończąc cykl o dzikich pszczołach i roślinach, z których czerpią pokarm, chciałbym zwrócić uwagę Czytelników na rośliny, bez istnienia których zginęłyby niektóre gatunki owadów. Wśród pszczół są pszczoły monotroficzne, czyli takie, które korzystają tylko z jednego gatunku rośliny. Jeśli w jakimś zbiorowisku zginie jedna z takich roślin (zdjęcia), oznacza to wyrok dla któregoś z rzadkich gatunków owadów.

Dzikie pszczoły nie zostały zbyt dobrze przebadane. Trudno jest dzisiaj określić liczbę gatunków, które bezpowrotnie już wyginęły. Naukowcom udało się natomiast porównać liczebność dzikich zapylaczy w konkretnych miejscach (...)

Więcej…
 

„Atlas chorób pszczół najbardziej istotnych dla polskich pszczelarzy" – pomoc przy diagnostyce i zwalczaniu problemów zdrowotnych w pasiece

Autorzy: Grażyna Topolska, Anna Gajda, Urszula Imińska z Pracowni Chorób Owadów Użytkowych Wydział Medycyny Weterynaryjnej w Warszawie Wydawnictwo PWRiL, 2018

Niemal każdy pszczelarz obserwuje, co pewien czas, w swojej pasiece

  • pojawienie się pszczół o odmiennym, niż normalny, zachowaniu czy wyglądzie,
  • obecność czerwiu wykazującego różnego rodzaju zmiany i zamierającego na różnych etapach rozwoju, lub
  • wystąpienie nadmiernej śmiertelności pszczół.

Jeżeli nie wie, co może być przyczyną zaobserwowanych zmian, zwykle szuka pomocy u znajomych pszczelarzy, którzy często nie są w stanie mu wiele pomóc. Niejednokrotnie przegląda dostępne książki i artykuły dotyczące chorób pszczelich, które albo nie zawierają aktualnych wiadomości, a materiał ilustracyjny jest bardzo ubogi, albo zawierają bardzo wiele informacji, z których trudno czasem wyłowić najistotniejsze.

Więcej…
 

Najwartościowsze rośliny pokarmowe dzikich pszczół

Jak pomóc przetrwać gatunkom dzikich zapylaczy? Na pewno pomogłoby ograniczenie stosowania środków ochrony roślin, ale nasz wpływ na takie decyzje jest niewielki. Miłośnicy przyrody ustawiają w swoich ogrodach domki dla pszczół samotnic i to już jest konkretną i wymierną pomocą dla tych owadów. Poza schronieniem warto pomyśleć o zapewnieniu im pokarmu. Spróbujmy więc poznać rośliny przyjazne tym owadom.

Stanisław Flaga – autor wydanej w 2015 roku książki „Rośliny pokarmowe pszczół samotnic" przy opisie dobrze nam znanych roślin miododajnych przedstawił gatunki dzikich pszczół, które korzystają z ich nektaru i pyłku. Myślę, że takie informacje (...)

Więcej…
 

Bliżsi i dalsi krewni pszczoły miodnej

Według badań przeprowadzonych w okolicach Krakowa stwierdzono, że na wilgotnych łąkach, na których nastąpiła inwazja północnoamerykańskich nawłoci, jest siedmiokrotnie mniej gatunków rodzimych zapylaczy niż na łąkach bez nawłoci. Na polach pozbawionych miedz owadom też nie jest lekko. Szansą są naturalne zbiorowiska pełne bioróżnorodności – murawy kserotermiczne, koszone łąki, rowy przydrożne i grądy – wielogatunkowe lasy liściaste. W różnorodnej szacie roślinnej wyspecjalizowane owady zapylające znajdują swoje nisze. Losy roślin i owadów są ze sobą splecione. Jeśli zabraknie owadów mogących zapylać, zginą i rośliny.

Więcej…
 
 ---
 
© Miesięcznik PSZCZELARSTWO, Pszczelnicze Towarzystwo Naukowe, 2004-2016
Agroturystyka