KOMUNIKAT

Puławy, dn.09.12.2009

Szanowni Państwo,
w związku z masowymi upadkami rodzin pszczelich, jakie pojawiły się w krajowych pasiekach od roku 2007, Oddział Pszczelnictwa ISiK oraz Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach podjął prace mające na celu pomóc środowisku pszczelarskiemu w wyjaśnieniu przyczyn tego zjawiska i podjęcie działań zapobiegawczych.

W 2009 roku został opracowany projekt badawczy, na realizację którego uzyskano środki finansowe z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Projekt badawczy pt. „Określenie roli czynników środowiskowych, genetycznych i chorobotwórczych w występowaniu masowej śmiertelności rodzin pszczelich” będzie realizowany w latach 2009-2012. W ciągu tego okresu (3 lata) wszyscy pszczelarze, którzy w swoich pasiekach odnotują zwiększone straty rodzin pszczelich (powyżej 10%), będą mogli uzyskać pomoc w diagnozowaniu przyczyn zwiększonej śmiertelności rodzin pszczelich. W związku z tym pszczelarze mogą wysyłać materiał z osypanych rodzin pszczelich celem wykonania wielokierunkowych badań laboratoryjnych i identyfikacji czynników mogących mieć wpływ na ginięcie rodzin.

Badania laboratoryjne obejmować będą:

  • ocenę pozostałości środków ochrony roślin w zapasach pokarmu węglowodanowego i pierzdze zgromadzonej w plastrach pochodzących z rodzin, które zginęły;
  • ocenę stanu zdrowotnego rodzin pszczelich - badanie w kierunku stwierdzenia patogenów chorobotwórczych dla pszczół (Varroa destructor, Nosema apis, Nosema ceranae, wirusy);
  • ocenę pozostałości akarycydów stosowanych do zwalczania pasożyta Varroa destructor w plastrach pochodzących z tych rodzin;
  • ocenę zanieczyszczenia wosku pochodzącego z plastrów węglowodorami obcego pochodzenia (ocena jakości stosowanej węzy).

Wszystkie badania będą bezpłatne.

Wyniki badań poza wykorzystaniem ich do celów naukowych będą przekazane właścicielom pasiek.

Zasady pobierania materiału do badań laboratoryjnych

  • Jeśli w pasiece zginęło mniej niż 10 rodzin pszczelich, próbki należy pobrać ze wszystkich rodzin.
  • Jeśli w pasiece zginęło więcej niż 10 rodzin, próbki należy pobrać z 10 losowo wybranych uli.
  • Z każdej rodziny należy pobrać w miarę możliwości wszystkie (5) wymienione poniżej rodzaje próbek.
  • Próbki z każdej rodziny muszą być pobrane i zapakowane w oddzielne opakowania.

Rodzaj materiału do badań (rodzaj próbek, które należy pobrać)

  1. martwe pszczoły (osyp)
    Jeśli osyp jest bardzo duży, to z każdej rodziny należy pobrać osyp o objętości około 2 szklanek. Przy mniejszych osypach, niż 2 szklanki, należy pobrać do badania cały osyp. W celu ujednolicenia pobieranych próbek osypu ( z rodzin, gdzie jest go dużo i nie zostanie w całości wysłany do badania), należy najpierw cały osyp dokładnie wymieść z dennicy do jakiegoś większego naczynia (wiadra), dokładnie wymieszać i następnie pobrać dopiero potrzebną ilość (2 szklanki). Osyp najlepiej pobrać do papierowego lub tekturowego opakowania.
  2. zapasy pokarmu
    eżeli jest to możliwe, do czystych naczyń (szklanych bądź z tworzywa sztucznego) należy pobrać z plastrów z czerwiem (lub jeśli nie ma czerwiu to z centralnych plastrów gniazda) po 3 łyżki stołowe zapasów pokarmu (około 100-150 ml zapasu z 1 rodziny)
  3. próbki czerwiu
    Z rodzin, w których jest czerw, należy wyciąć wycinek plastra z czerwiem o powierzchni około 5 cm × 5 cm
  4. próbki pierzgi
    Z każdej rodziny należy pobrać wycinek plastra z pierzgą czerwiem o powierzchni około 5 cm × 5 cm
  5. puste plastry

Z każdej rodziny należy pobrać wycinek pustego plastra o powierzchni około 10 cm × 10 cm.

Do przesyłki należy dołączyć formularz z uzupełnionymi danymi.

Wszystkie rodzaje prób wraz z wypełnionym formularzem proszę wysłać na adres:

Pracownia Chorób Owadów Użytkowych
Zakład Parazytologii i Chorób Inwazyjnych
PIWet-PIB
Al. Partyzantów 57, 24-100 Puławy

Dodatkowe informacje można uzyskać pod numerem telefonu: (081) 889 30 12 lub tel. kom. 607 099 701, a także drogą e-mailową: .

Komunikat i formularz w wersji elektronicznej można pobrać ze strony internetowej Oddziału Pszczelnictwa www.opisik.pulawy.pl (zakładka aktualne informacje).

FORMULARZ BADAŃ
„Określenie roli czynników środowiskowych, genetycznych i chorobotwórczych w występowaniu masowej śmiertelności rodzin pszczelich”

1. Dane kontaktowe pszczelarza - adres zamieszkania i numer telefonu, adres e-mail:  
2. Miejsce stacjonowania pasieki  
3. Rodzaj pasieki (wędrowna, stacjonarna)  
4. Rasa pszczół  
5. Wykorzystywane pożytki  
6. Uprawy rolnicze wokół pasieki  
7. Termin ostatniego zbioru miodu  
8. Leki stosowane przeciw warrozie w czasie sezonu: nazwa leku, liczba zabiegów i termin ich wykonania  
9. Czym rodziny były dokarmiane na zimę i termin dokarmiania  
10. Liczba rodzin zazimowanych  
11. Ocena stanu rodzin pszczelich przygotowanych do zimowania: - liczba rodzin silnych ......, średnich ......, słabych ......
- zapasy pierzgi (wystarczające, średnie, słabe) ..........
12. Liczba rodzin osypanych i termin ich osypania  
13. Liczba słabych rodzin w pasiece na wiosnę  
14. Czy w pasiece wystąpiły objawy znikania pszczół z rodzin (CCD) - jeśli tak to podać w ilu rodzinach  
15. Czy w sezonie obserwowano w pasiece jakieś niepokojące objawy  
16. Uwagi własne  

Z poważaniem
dr Krystyna Pohorecka

 
     
 
         
      Wykonanie: Michał Skrzypiński