Lek. wet. Artur Arszułowicz
Państwowa Inspekcja Sanitarna w Łomży
e-mail: 

Normy, rozporządzenia i ustawy pszczelarskie (część II):
Co powinna zawierać etykieta?

Wielu pszczelarzy traktuje etykietę jako ulotkę reklamową. A przecież jest ona wizytówką pszczelarza. Na niej powinny się znajdować informacje przeznaczone dla konsumenta, ułatwiające dokonanie właściwego wyboru i zakupu miodu zgodnie z oczekiwaniami. Natomiast pszczelarz umieszczając stosowne informacje spełnia obowiązek wymagany prawem. Szczegółowe uregulowanie zawarte jest w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych i dozwolonych substancji dodatkowych z dnia 16 grudnia 2002r. (Dz. U. Nr 220, poz.1856 z póź. zmianami). Ogólne dane o znakowaniu środków spożywczych zawarte są w kilku innych aktach prawnych, w Ustawie o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia z dnia 11 maja 2001r. / Dz. U. Nr 63 poz. 634 z póź. zmianami / i w Ustawie o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych z dnia 21 grudnia 2000r. / Dz. U. z 2001r. Nr 5 poz. 44 /.

Nazwa miód może być użyta tylko do oznakowania środka spożywczego, który jest naturalnym słodkim produktem wytwarzanym przez pszczoły Apis mellifera przez łączenie z własnymi specyficznymi substancjami nektaru roślin lub wydzielin żywych części roślin, składowanym, odparowywanym i pozostawionym do dojrzewania w plastrach, co jest zgodne z przepisami w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu.

Jakie informacje powinien umieścić pszczelarz na etykiecie opakowania jednostkowego miodu?

1. Pełną nazwę rodzaju i odmiany miodu. Zgodnie z przepisami w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu rozróżnia się rodzaje miodu w zależności od pochodzenia:
   • miód nektarowy (N) - wytwarzany przez pszczoły z nektaru roślin, wydzielanego z nektarników kwiatowych lub pozakwiatowych;
   • miód spadziowy (S) - wytwarzany przez pszczoły z wydalin owadów ssących soki żywych części roślin;
   • miód nektarowo-spadziowy (NS) - wytwarzany przez pszczoły z nektaru roślin i z wydalin owadów ssących soki żywych części roślin.
   Prawidłowa nazwa miodu na etykiecie powinna przykładowo brzmieć: miód pszczeli nektarowy wielokwiatowy, miód pszczeli nektarowy lipowy, miód pszczeli spadziowy ze spadzi iglastej. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych i dozwolonych substancji dodatkowych z dnia 16 grudnia 2002 r. pełną nazwę rodzaju i odmiany możemy zastąpić samym wyrazem „miód”.
2. Datę minimalnej trwałości. Określa się datę, do której prawidłowo przechowywany miód zachowuje pełne właściwości. Data ta powinna być poprzedzona określeniem najlepiej spożyć przed końcem. Podajemy tylko rok. Niektóre etykiety zawierają sformułowanie termin ważności 2 lata. Jest ono niepoprawne w myśl rozporządzenia o znakowaniu.
3. Warunki przechowania: temperatura przechowania 4-20°C, chronić przed bezpośrednim działaniem promieni słonecznych.
4. Zawartość netto. Pszczelarz w przypadku własnoręcznego rozlewania miodu ponosi odpowiedzialność za rzeczywistą jego ilość w opakowaniu jednostkowym. Odpowiadać ona musi nominalnej ilości podanej na opakowaniu, w granicy najwyższej dopuszczalnej wielkości błędu ujemnego.
5. Oznaczenie partii produkcyjnej. W przypadku miodu jest to ilość przetworzona lub zapakowana w takich samych warunkach. Jednocześnie data produkcji może być numerem partii.
6. Data rozlewu umożliwia dokładniejszą identyfikację partii produkcyjnej.
   W przypadku paczkowania i rozlewania miodu przez wynajęty podmiot gospodarczy podajemy dokładny adres i nazwę podmiotu.
7. Dane identyfikujące pszczelarza - nazwa (nazwisko) i adres.
8. Weterynaryjny numer identyfikacyjny nadany pszczelarzowi jako podmiotowi produkującemu produkty pochodzenia zwierzęcego. Nadawany jest przez powiatowego lekarza weterynarii na wniosek pszczelarza zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobu ustalenia weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego Dz. U. z 2004 r. Nr 86, poz. 807 .
9. Miejsce pochodzenia, np. z zielonych płuc Polski, produkt polski, miód z polskiej pasieki.
10. Rozporządzenie MR i RW (Dz. U. 2003.181.1773) lub zamiennie: Norma Polska PN - 88/A-77626 - jako gwaranty prawne naszego miodu. W przypadku braku tych napisów, gwarantem jest aktualne rozporządzenie o jakości handlowej miodu.

Pamiętajmy, że prawidłowe, niewprowadzające w błąd konsumenta informacje na etykiecie są elementem bezpieczeństwa żywności. Należy pamiętać, aby na etykiecie nie było:

• określeń: zdrowy, bezpieczny lub innych, wprowadzających w błąd konsumenta.
• sugerowania, że ten rodzaj miodu ma specjalne właściwości, które w rzeczywistości mają wszystkie miody dobrej jakości.
• umieszczanie tekstu lub rysunku przypisującego mu właściwości lub działania, którego miód nie ma.

W następnym odcinku przeanalizujemy temat miodu jako środka spożywczego i co z tego wynika.